Hypertrofische Cardiomyopathie
Hypertrofische Cardiomyopathie (HCM) is een hartafwijking die aangetroffen wordt bij alle katten zowel bij raskatten als bij niet-raskatten.
De laatste jaren is het aantal HCM-gevallen bij een aantal rassen toegenomen. Ook bij de Ragdoll komt HCM voor. Omdat dit uiteraard zeer onwenselijk is, laten een aantal Ragdoll-fokkers hun katten met enige regelmaat door middel van een echocardiogram onderzoeken op deze hartafwijking. Geen enkele fokker heeft met opzet HCM in zijn lijnen gehaald. Het zijn nare dingen die ons en onze katten treffen. Het is echter wel de verantwoording van de fokker om deze aandoening serieus aan te pakken.
Door middel van dit artikel willen wij informatie geven over HCM en hoe fokkers het HCM-probleem gezamenlijk aan kunnen pakken.
De werking van het hart
Het hart is een pomp die de bloedcirculatie in het lichaam verzorgt. Net als bij mensen heeft het hart van een kat vier compartimenten: de rechterboezem, de rechterkamer, de linkerboezem en de linkerkamer.
De rechterboezem ontvangt bloed van diverse grote aderen en stuwt dit naar de rechterkamer. Door het samentrekken van de rechterkamer wordt het bloed naar de longslagader gepompt. Hierbij wordt het bloed van zuurstof voorzien, vervolgt zijn weg naar de linkerboezem en vandaar naar de linkerkamer waar het door samentrekking in de grote lichaamslagader of aorta wordt gepompt. Hiervandaan stroomt het bloed door de verschillende organen om zich via de holle aders weer te verzamelen in de rechterboezem. De hartkleppen zorgen er voor dat het bloed maar één kant uit kan en verhinderen dat het terugstroomt.
Hartproblemen bij katten
Het meest voorkomende hartprobleem bij katten lijkt cardiomyopathie (ziekte van de hartspier) te zijn. Er zijn 3 vormen van cardiomyopathie:
restrictieve vorm, de hartspier verbindweefselt  gedilateerde vorm, de hartspier wordt slapper en dunner  hypertrofische vorm, de hartspier verdikt  Restrictieve vorm
Dit is een vorm van hartspierziekte waar bindweefselvorming in gedeeltes van de hartspier plaatsvindt. Het is een vorm die bij katten zeer zelden gezien wordt.

Gedilateerde Cardiomyopathie (DCM)
Deze vorm kan veroorzaakt worden door een voedingsfout, namelijk een gebrek aan taurine. Door verhoging van het taurinegehalte in de commerciële voeders is deze aandoening nu zeldzaam geworden. Het wil echter niet zeggen dat een kat met DCM dit heeft gekregen door een voedingsfout, ook hier zijn meer oorzaken mogelijk.
DCM wordt nu voornamelijk gezien bij oudere dieren. Het eerste verwijdt de linker kamer, in een later stadium verwijdt het hele hart.

Hypertrofische Cardiomyopathie (HCM)
De meest voorkomende vorm. Bij HCM zijn de spieren van de wand van de linkerkamer in dikte toegenomen (hypertrofie).
Dit veroorzaakt een toenemende verstijving in de linkerkamer waardoor die zich niet efficiënt kan vullen. Bovendien wordt de ruimte in de linkerkamer steeds kleiner met als gevolg dat minder bloed rond gepompt wordt en de ruimte in de linkerboezem vergroot.
Hierdoor ontstaat o.a. een vergrootte kans op trombose. Door een drukstijging in de linkerboezem neemt de druk in de longvaten toe wat leidt tot vochtophoping in de longen en de borstkas. Tevens kan bij HCM een verdikking van de spieren waarmee de hartkleppen bevestigd zijn optreden en een abnormale beweging van de hart-kleppen, ook wel SAM (Systolic Anterior Motion) genaamd, ontstaan.
HCM kan veroorzaakt worden door externe factoren. Een te snel werkende schildklier kan tot de verschijnselen van HCM leiden. Dit is eenvoudig vast te stellen door een bloedtest.
HCM hoeft niet per se erfelijk te zijn maar bij HCM op jonge leeftijd moet toch gedacht worden aan een genetisch defect.

Symptomen
Het is heel goed mogelijk dat een kat niet of nauwelijks symptomen vertoont. Het eerste symptoom kan een plotselinge dood zijn.
De volgende klachten zijn mogelijk:
benauwdheid  versnelde ademhaling  sloomheid  ondertemperatuur  onregelmatige, zwakke of niet te voelen liespols  verlamming van de achterpoten  slechte eetlust / niet willen eten  braken  vermageren  hartruis
Opgemerkt moet worden dat niet iedere hartruis een teken van HCM is en niet bij alle gevallen van HCM een hartruis via een stethoscoop kan worden gehoord.

Diagnose
Aangezien de symptomen heel subtiel kunnen zijn, is de enige betrouwbare methode voor het opsporen van HCM het maken van een echocardiogram of bij overlijden een autopsie.
Katten die aan HCM gestorven zijn, hebben meestal een relatief groot hart met een vergrote linkerboezem.
De diagnose HCM wordt daarbij vastgesteld als andere mogelijkheden die vergelijkbare symptomen kunnen veroorzaken (zoals verhoogde schildklierwerking) zijn uitgesloten.
Behandeling
Er is geen genezing mogelijk maar medicijnen kunnen HCM katten soms nog wel een aantal jaren in leven houden, afhankelijk van de ernst en de mate van symptomen.
De behandeling varieert naar gelang de symptomen en kan bestaan uit het geven van vochtafdrijvers, middelen die de hartwerking verbeteren of die de kans op trombose verminderen.
Ter ondersteuning van de behandeling kan de dierenarts een speciaal natriumarm dieet voorschrijven. Dit dieet, in combinatie met medicijnen, kan het vasthouden van vocht en de daarmee gepaard gaande klachten, zoals benauwdheid, helpen beperken.
Verzorging van een kat met HCM
Katten met HCM dient men aan de ene kant enigszins te ontzien en aan de andere kant juist wat meer aandacht te geven. Het is belangrijk om niet te wild met zo'n kat te spelen. Regelmaat en rust zijn sleutelwoorden. Stress moet zoveel mogelijk worden vermeden.
Minstens zo belangrijk is het op tijd geven van de medicijnen. Als dat niet gebeurt, bestaat de kans op verdere problemen.
Vaak hebben katten met HCM een slechte eetlust omdat ze zich niet zo lekker voelen en als bijwerking van de noodzakelijke medicijnen. De voeding moet daarom niet alleen goed zijn voor de gezondheid, maar daarnaast ook lekker smaken.
Daarnaast zal bij deze katten overgewicht voorkomen moeten worden omdat overgewicht een extra beroep doet op de pompfunctie van het hart.
 
Vererving
In Amerika wordt door Mark Kittleson, Kate Meurs en Wendy Ware van de Universiteit van California onderzoek gedaan naar HCM bij Maine Coon katten van een kattenkolonie van de universiteit. Zij hebben kunnen aantonen dat in die kolonie een erfelijke vorm van HCM voorkomt. De door hen gevonden wijze van overerving is autosomaal dominant met variabele expressie.
Autosomaal houdt in dat het niet uitmaakt of het van de moeder of de vader komt. Dominant betekent dat al één ouder dit hoeft te vererven.
Heeft één van de ouders HCM dan zal gemiddeld de helft van de kittens HCM hebben en de andere helft niet. Hebben beide ouders HCM dan zal gemiddeld 25% van de kittens vrij van HCM zijn, 50% zal heterozygoot HCM dragen en 25% homozygoot HCM. Deze laatste 25% zal meestal op jonge leeftijd al overlijden of dood worden geboren. Uit bovenstaande blijkt dat HCM zich razendsnel kan verspreiden.
Variabele expressie wil zeggen dat niet alle katten met HCM dezelfde verschijnselen hebben. Ook is er een grote variatie in de wijze waarop HCM zich ontwikkeld. Er zijn ook katten die HCM vererven en zelf helemaal geen verschijnselen vertonen.
De leeftijd waarop bij katten HCM wordt vastgesteld, zegt niets over de leeftijd waarop dit mogelijk bij het nageslacht zou kunnen voorkomen.
Bij de Maine Coon is bekend dat de ziekte tamelijk kwaadaardig is en tot een vroege dood leidt. De ziekte wordt duidelijk op een leeftijd van twee tot drie jaar en wordt ernstig op een leeftijd van drie tot vijf jaar. Katers hebben vaker een ergere vorm van de ziekte en sterven vaker aan de ziekte dan poezen.
Er is nog weinig bekend, hoe HCM bij de Ragdoll verloopt. Er worden regelmatig Ragdolls HCM positief bevonden maar op dit moment kan niet veel gezegd worden over het aantal HCM gevallen in verhouding tot de omvang van het ras.
De Canadese dierenarts Dr. Susan Little heeft tijdens een lezing, gehouden bij Ragdoll Club BeNeLux in mei 2003, wel verteld dat HCM op zeer jonge leeftijd bij de Ragdoll voorkomt. Zij heeft een ernstige vorm van HCM aangetroffen bij een Ragdoll-kitten op de leeftijd van 3 maanden. Tot op welke leeftijd HCM zich bij de Ragdoll zal ontwikkelen is echter niet bekend. Kennis is macht: het verzamelen van uitslagen van testrapporten zal zeker bijdragen om meer te weten te komen over HCM bij de Ragdoll.
Testen
Door het maken van een echocardiogram kan onderzocht worden of een kat fenotypische verschijnselen heeft van HCM. Er is echter geen 100% garantie dat een kat die middels een echocardiogram is getest op HCM dit inderdaad niet heeft of vererft. Het is een momentopname maar de enige testmogelijkheid zolang er nog geen DNA-test is. De huidige methode biedt in ieder geval wel de mogelijkheid om die katten die positief worden getest uit de fok te halen.
In 1993 toen wetenschappers bij de mens een HCM-gen gevonden hadden en daarin diverse afwijkingen veroorzakende mutaties in ontdekten, was er goede hoop dat een DNA-test niet ver weg was. Echter dit gen bleek bij de kat niet de boosdoener te zijn. Het onderzoek naar de betrokken genen is zeer tijdrovend maar de laatste tijd is daar wel vooruitgang in. Er zijn inmiddels meer menselijke HCM-genen gevonden en die worden allemaal vergeleken. Het is heel goed mogelijk dat HCM bij katten door meerdere genen veroorzaakt wordt en dat die per ras zelfs kunnen verschillen. Dit zou een verklaring kunnen zijn voor de verschillende verschijningsvormen van HCM.
Aanbevolen wordt om de kat voor de test te laten chippen. De test is niet belastend voor het dier. Het dier moet nuchter zijn op het moment van onderzoek.
Het onderzoek duurt ongeveer een half uur. Er wordt een kleine plek bij de rechteroksel kaal geschoren. (Er zijn een paar veterinaire specialisten die niet scheren.) De kat wordt daarna op de rechterzij gelegd en vastgehouden. De radioloog kan door middel van een gat in de tafel uitwendig het hart scannen. Normaal gesproken is er voor het maken van een echo geen narcose nodig.
Een recente lijst met namen en adressen van veterinaire specialisten met als specialisme diagnostische beeldvorming (veterinaire radiologie) is opvraagbaar bij kattenverenigingen.
HCM-beleid Nederlandse kattenverenigingen
In Nederland is er door de katten-verenigingen een gezamenlijk Gezondheids- en Welzijnsreglement opgesteld waar aangesloten fokkers zich aan dienen te houden. In dit Gezondheids- en Welzijnsreglement staat het volgende over HCM vermeld:
Cardiomyopathie: pathologische toestand van de hartspier, waardoor deze in functie tekortschiet. Enkele vormen van cardiomyopathie zijn erfelijk.
Hypertrofische cardiomyopathie (HCM): verdikking van de hartspier. Afwijking is aangeboren maar vaak pas na jaren zichtbaar (echografie). Autosomaal dominant verervend. Meest voorkomende hartziekte bij katten.
Katten met een hartafwijking, in welke vorm dan ook, mogen niet worden gebruikt als fokkat.
Kittens met een hartafwijking, in welke vorm dan ook, mogen niet worden weggedaan als fokkat.
Tevens willen wij fokkers erop wijzen dat u als fokker juridisch gezien financieel aansprakelijk bent voor afwijkingen bij katten die u verkoopt. Zeker als er sprake is van een aangeboren afwijking.
Advies voor fokkers
De meeste fokkers die aangesloten zijn bij Ragdoll Club BeNeLux nemen het HCM-probleem serieus en zijn al zeer actief met testen. Zij hebben de strijd met HCM al aangebonden.
Daarnaast zijn er ook fokkers die helemaal niets doen of alleen testen indien daar een directe aanleiding voor is zoals de diagnose van HCM bij een familielid van hun kat.
Om het HCM-probleem gezamenlijk aan te pakken, kunnen fokkers met elkaar het volgende doen:
Elke fokkat dient echografisch getest te worden op HCM door een veterinair specialist met als specialisme diagnostische beeldvorming (veterinaire radiologie) voordat ze voor de fok worden gebruikt, te beginnen op de leeftijd van 1 jaar en dit jaarlijks te herhalen.
   Gezien het feit dat katers een grotere invloed hebben op het fokbestand en bij hen de afwijking zich op jongere leeftijd ontwikkelt, zou men kunnen overwegen om dit elke zes maanden te doen. Aangezien de zekerheid groter wordt naarmate de kater ouder wordt, kan het van groot belang zijn om een kater die verscheidene jaren achtereen negatief blijkt te zijn, langer actief te houden als dekkater.
   Afgeraden wordt om poezen te laten testen op HCM tijdens de zwangerschap of de zoogperiode omdat dan een verkeerde indruk kan ontstaan.
   Positieve katten onmiddellijk uit de fok nemen.
   Verdachte dieren tijdelijk uit de fok nemen tot door middel van een volgende test een duidelijk beeld is gevormd.
   Blijkt een kater of poes bij een test toch HCM te hebben, informeer dan alle eigenaren van nauw verwante familieleden van de betreffende kat inclusief alle nakomelingen die verkocht zijn als fokdier hetzij als huisdier. Indien een (ex)dekkater HCM blijkt te hebben dan dient de eigenaar alle eigenaren te informeren die ooit met een poes een uitdekking van die kater hebben gekregen. Dit bekend-maken heeft als doel om alle eigenaren van verwante familie-leden in de gelegenheid te stellen om hun katten te laten testen op HCM.
   Mocht een kater of poes waarmee gefokt is om onduidelijke reden overlijden, laat dan sectie verrichten. Het is zo belangrijk om te weten of er een HCM-probleem in de lijn zit.
   Laat 'gepensioneerde' fokkatten testen om een helikopterblik op het fokprogramma te verkrijgen. Vanzelfsprekend geeft dit alleen maar een goed beeld als dit over meerdere generaties wordt gedaan.
   Wanneer 'gepensioneerde' fokkatten worden herplaatst zou men een contractje kunnen opstellen waarin bijvoorbeeld de verplichting is opgenomen om de betreffende poes of kater nog een aantal keren te laten testen. Of een verplichting tot sectie voor het geval dat het dier door onduidelijke oorzaak zou komen te overlijden. Al de nakomelingen hebben er belang bij dat de doodsoorzaak wordt achterhaald.
Een contractje met daarin de verplichting tot sectie maakt dat niemand hoeft te speculeren over de doodsoorzaak en dat u weer meer weet over de generaties na die kat. Het toont uw verantwoordelijkheidsgevoel voor uw ras.
 
Tot slot
Van een aantal kattenverenigingen in Nederland en België is bekend dat men wil onderzoeken of het mogelijk is om testuitslagen van HCM op de stamboom te vermelden. Voordat het zover is, kunnen fokkers in ieder geval in het verkoopcontract de volgende tekst opnemen:
Testnummer vaderdier*: .........., test uitgevoerd door .......... op datum ..........
Testnummer moederdier*: .........., test uitgevoerd door .......... op datum ..........
Bij beide ouderdieren zijn er geen aanwijzingen gevonden voor Hypertrofische CardioMyopathie (HCM).
Zie hiervoor bijgevoegde kopieën van de testrapporten. (*indien vermeld).
Men geeft bij de stamboom de kopieën van de negatieve testrapporten van ouders en voorouders. Dit geeft geen garantie dat het verkochte kitten geen HCM zal kunnen krijgen maar geeft wel aan dat een fokker zijn verantwoording neemt en daar open en eerlijk mee omgaat.
Aangezien het in Nederland en België gebruikelijk is om met een dekkater uitdekkingen te geven, is het zeer gewenst en zou het ook zeer gebruikelijk moeten zijn om belangrijke informatie zoals een positieve HCM-uitslag aan elkaar door te geven.
Het achterhouden van deze informatie zal uiteindelijk meer schade aan de eigen cattery opleveren omdat er vroeg of laat, ook bij nakomelingen HCM geconstateerd zou kunnen worden.
Het is geen kunst om mensen te beschuldigen, het is wel een kunst om behoedzaam met informatie om te gaan, de juiste mensen (eigenaren van nauw verwante katten) te informeren zodat er op een verantwoorde manier mee omgegaan kan worden om niemand te beschadigen.
Nogmaals, geen enkele fokker heeft met opzet HCM in zijn lijnen gehaald. Maar het zijn wel zaken die fokkers gezamenlijk te lijf moeten gaan.
Als er een paar jaar consequent getest zou worden en fokkers zouden handelen volgens het bovenstaande advies, zou dat kunnen resulteren in het feit dat HCM snel afneemt. Dat zou wellicht betekenen dat we de frequentie van het testen zouden kunnen aanpassen naar een lager niveau. Doen we alles maar half dan zijn we zachte heelmeesters, die stinkende wonden maken. Pakken we de zaak goed aan dan kunnen we hopelijk over een aantal jaren zeggen: de HCM-periode was moeilijk maar we hebben het met elkaar succesvol aangepakt.
bron: Ragdoll Club BeNeLux
ragdoll phenomenon
Klik op een item
Home
Over ons
Katers
Poezen
Kastraten
Nestjes
Herplaatst
Regenboogbrug
Fotoalbum
De Ragdoll
Het Ras
Uiterlijk
Geschiedenis
De Fok
Genetica
Rasstandaard
Solid
Informatief
Aanschaf van een kitten
HCM..........
PKD..........
Klik op een item
Home
Cattery
Katers
Poezen
Kastraten
Nestjes
Herplaatst
Regenboogbrug
Fotoalbum
De Ragdoll
Het Ras
Uiterlijk
Geschiedenis
De Fok
Genetica
Rasstandaard
Solid
Informatief
Aanschaf van een kitten
hcm
pkd
Ragdoll Phenomenon © 2010 | Disclaimer